Za razliku od državnih službenika i namještenika, te policijskih službenika, kojima se prava i obaveze regulišu zakonima o plaćama, kod zaposlenih u obrazovanju prava i obaveze se regulišu kolektivnim ugovorima.
Kolektivni ugovori su produkt pregovora između Vlade Srednjobosanskog kantona i Sindikata osnovnog i srednjeg obrazovanja i uglavnom su ograničenog trajanja (najčešće dvije godine), nakon čega se pristupa njihovom preispitivanju, te ponovnom pregovaranju u cilju zaključivanja novog kolektivnog ugovora.
Sporazumom između Vlade Srednjobosanskog kantona i Sindikata koji zastupaju radnike koji plaću primaju iz Budžeta Srednjobosanskog kantona, zaključenom 23.5.2022.godine, pod tačkom III (tri ) je utvrđeno:
„Strane potpisnice ovog sporazuma svjesne činjenice da važeći kolektivni ugovori (osnovno i srednje obrazovanje) ističu saglasne su da se odmah pristupi pregovaranju i zaključivanju kolektivnih ugovora u cilju sprječavanja nastanka štetnih posljedica kako za Vladu SBK tako i za zaposlenike.“
Na osnovu navedenog Sporazuma, Vlada SBK i Sindikati obrazovanja su imenovali pregovaračke timove, te pristupili pregovorima.
Pregovori su tekli dugo, tako da je Kolektivni ugovor za osnovno obrazovanje istekao 04.06.2022. godine a za srednje 31.12.2022. godine, pa su zaposleni u obrazovanju ostali bez utvrđenih prava i obaveza, što ih je dovelo u vrlo neizvjesnu i tešku situaciju.
Tokom dugih pregovora, pravljeni su obostrani kompromisi tako da su pregovarački timovi uspjeli početkom decembra 2022. godine usuglasiti tekst kolektivnih ugovra za osnovno i srednje obrazovanje.
Na sjednici Vlade SBK održanoj 20.01.2023. godine, davanje saglasnosti na kolektivne ugovore za djelatnost osnovnog i srednjeg obrazovanja skinuto je sa dnevnog reda, a isto je učinjeno i na sjednici Vlade 02.02.2023. godine.
Ured za zakonodavstvo Vlade SBK je dao 2-3 primjedbe na priloženi tekst kolektivnih ugovora, što je dato kao obrazloženje za skidanje davanja saglasnosti na iste sa dnevnog reda sjednice Vlade.
Smatramo da navedene primjedbe ne bi trebale da budu razlog nezaključivanja kolektivnih ugovora, obzirom da one nisu suštinske prirode.
Neophodno je da pregovarački tim Vlade uzme u obzir specifičnosti obrazovanja u smislu normiranosti poslova, nedostatak nastavne norme, rad u više škola, broj sati prema Nastavom planu i programu, norma sati po određenim predmetima, te sa pregovaračkim timom Sindikata iste usaglasi i otkloni eventualne prepreke za zaključivanje.
Ovim putem želimo podsjetiti da je u okviru Ministarstva obrazovanja, nauke, mladih, kulture i sporta SBK usvojen Pravilnik o ocjenjivanju, napredovanju i sticanju statusa učitelja, nastavnika, profesora i stručnih saradnika u osnovnim i srednjim školama SBK, te je isti u operativnom dijelu implementiran i pozicioniran kroz kolektivne ugovore.
Nepotpisivanjem kolektivnih ugovora, Pravilnik gubi smisao i veliki trud uložen u njegovu izradu i implementaciju se obesmišljava.
Zaposleni u obrazovanju ne smiju biti kolateralna šteta u borbi političkih subjekata za formiranje vlasti u SBK/KSB.
Ukoliko Vlada ne želi da pristupi dodatnom usaglašavanju par spornih odredbi datih od strane Ureda za zakonodavstvo Vlade SBK, te dalje odgađa očitovanje, smatrat ćemo to ciljanom opstukcijom.
Pozivamo Vladu SBK da u direktnim pregovorima hitno otklonimo eventualne nejasnoće i zaključimo kolektivni ugovore, te time preduprijedimo opće nezadovoljstvo zaposlenih u osnovnom i srednjem obrazovanju na području Srednjobosanskog kantona.
S poštovanjem,
za SINDIKATE OBRAZOVANJA SBK/KSB
NSSOOIO SBK-Muhamed Pajić
NSUUOŠ KSB-Goran Puletić
SSVOONK SBK-Abdulah Serezlija
NSDSŠ KSB-Nada Jukić
